Arnout van Cruyningen
Over Arnout van Cruyningen
Arnout van Cruyningen (1960) studeerde Geschiedenis aan de Nijmeegse Radboud Universiteit, met Algemene en Vaderlandse Geschiedenis der Nieuwere Tijden (1500-1900) als hoofdvak en Staats- en bestuursrecht als bijvak. Arnout van Cruyningen is gespecialiseerd in dynastieke en staatkundige geschiedenis en heeft onder meer diverse boeken over het Huis Oranje-Nassau en de Nederlandse geschiedenis gepubliceerd. Recent verschenen van zijn hand Burgers aan de macht, Het huis van Thorbecke, De Hanze en Opstand in de Nederlanden.
Boeken
Burgers aan de macht
In Burgers aan de macht beschrijft Arnout van Cruyningen hoe het ambt van raadpensionaris zich ontwikkelde en, aan de hand van korte biografieën, welke mannen deze functie vanaf de vijftiende tot het begin van de negentiende eeuw hebben vervuld.
Wie heeft het voor het zeggen in ons land? Het is een vraag die veel mensen bezighoudt en het is er een van alle tijden. Maar ze is meestal niet zo eenvoudig te beantwoorden.
In de Republiek der Verenigde Nederlanden leken gezagsdragers als Johan van Oldenbarnevelt en Johan de Witt soms volledig de dienst uit te maken. Beiden waren raadpensionaris van Holland en West-Friesland. De Nederlandse geschiedenis telt veel meer raadpensionarissen (tot 1619 landsadvocaat genoemd) dan deze twee bekende mannen. Ze namen soms beslissingen die tot op de huidige dag doorwerken, maar hun functie bleef altijd iets tweeslachtigs houden. Ze werden in de praktijk landelijke bestuurders maar bleven formeel provinciale ambtenaren. Hoe machtig of invloedrijk een Hollandse raadpensionaris kon zijn, hing af van politieke omstandigheden, persoonlijke kwaliteiten en van de verhouding tot de stadhouder, tot Oranje.
Het Huis van Thorbecke
In Het Huis van Thorbecke beschrijft Arnout van Cruyningen de parlementaire geschiedenis van Nederland, van het begin van de Nederlandse volksvertegenwoordiging in 1464 tot de actuele politieke problemen in 2023. Een indrukwekkend boek over politieke tradities, crises en schandalen. De focus ligt op de ingrijpende grondwetsherziening van 1848, onder aanvoering van liberaal Johan Rudolph Thorbecke. Onder andere de bepaling ‘De Koning is onschendbaar; de ministers zijn verantwoordelijk’ werd toegevoegd. Hoewel er 175 jaar later veel wantrouwen jegens overheid en parlement heerst, staat het sinds 1848 verder uitgebouwde en soms als ‘Huis van Thorbecke’ aangeduide staatsbestel nog altijd fier overeind.
De Hanze
Arnout van Cruyningen vertelt in De Hanze over het Europese handelarengilde dat zes eeuwen lang wist te overleven. In 1161 stichtten Duitse koopmansgildes de voorloper van de Hanze, gericht op de handel met de gebieden rond de Oostzee. Door vrijhandel toe te staan, bracht het Hanzeverbond veel economische bloei in Noordwest-Europa. De Hanze ontwikkelde zich tot een stedenverbond, waarbij in de hoogtijdagen meer dan tweehonderd steden aangesloten waren, ook steden uit de Noordelijke en Zuidelijke Nederlanden. Topauteur Arnout van Cruyningen focust in De Hanze op de rol van de Lage Landen binnen de handelsmacht en hoe de Nederlanders de Hanze de economische genadeslag toebrachten.
Opstand in de Nederlanden
In Opstand in de Nederlanden vertelt Arnout van Cruyningen de volledige geschiedenis van de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648), ook vaak de Opstand genoemd. In 2023 is het 375 jaar geleden dat de strijd tussen de Lage Landen en het Spaanse koninkrijk ten einde kwam. In Opstand in de Nederlanden komen alle hoofdrolspelers aan bod: de edelen Egmont, Horne en Oranje als oppositie tegen de landvoogdes, de koning en zijn dienaren Alva, Parma en Granvelle. Het gaat in op de religieuze hervormingen in het noorden en zuiden, de rol van de steden en de staten, de Republiek met zijn stadhouders en het zuiden onder de aartshertogen, de familie Nassau en de vrede van Münster. De migratie van Vlaamse protestanten naar de Hollandse steden leidde tot een ongekende bloeiperiode: de Gouden Eeuw. Het boek bevat illustraties, een tijdlijn en register.
De Vrede van Münster
Een uitgebreid overzicht van de Vrede van Münster geschreven door de gelauwerde historicus Arnout van Cruyningen.
Het vredesverdrag tussen Spanje en de Nederlanden werd 375 jaar geleden op 30 januari 1648 in Münster bevestigd. Op 15 mei werd de vrede getekend en door Nederlandse en Spaanse gezanten met een eed bekrachtigd. In dit overzichtswerk wordt niet alleen aandacht besteed aan de onderhandelingen en het einde van de Tachtigjarige Oorlog, maar ook aan de weerstand van de Oranjes, de geschillen tussen de provincies, de deling tussen de noordelijke en zuidelijke Nederlanden en de andere vredesverdragen in Westfalen.
1672
In 1672 was ‘het volk redeloos, de regering radeloos en het land reddeloos’. Na het lezen van 1672 van Arnout van Cruyningen weet je waarom.
Arnout van Cruyingen beschrijft in 1672 hoe Nederlandse kooplieden grote rijkdom vergaarden door internationale handel, onder meer via de VOC. De zeventiende eeuw is daardoor lang gezien als een Gouden Eeuw. In 1672 leek er voorgoed een einde te worden gemaakt aan de macht en welvaart van de Republiek der Verenigde Nederlanden. Dat jaar vielen vier vijanden, waaronder Engeland en Frankrijk, het land binnen en woekerde de interne strijd tussen de staatsgezinden en prinsgezinden voort. Volgens een populair gezegde was ‘het volk redeloos, de regering radeloos en het land reddeloos’. 350 jaar later schetst Arnout van Cruyningen een levendig beeld van de belangrijkste gebeurtenissen en personen in het rampjaar 1672.
1572
In 1572 laat historicus Arnout van Cruyningen zien waarom dat jaar een kantelpunt was in de Tachtigjarige Oorlog.
Als op 1 april 1572 de watergeuzen Den Briel veroveren, is dat de eerste tastbare overwinning voor prins Willem van Oranje. Het is het begin van een reeks militaire zeges en het volk, murw gebeukt door honger, werkeloosheid, de tiende penning en een strenge winter, schaart zich massaal achter de opstand tegen Spanje. Eind 1572 slaat de hertog van Alva, de landvoogd van Filips II van Spanje, hard terug. Van Cruyningen beschrijft al deze gebeurtenissen en de nasleep daarvan, tot en met het einde van de Tachtigjarige Oorlog, in dit lezenswaardige boek.
Van Hortense tot Amalia
Arnout van Cruyningen laat in Van Hortense tot Amalia zien welke vorstinnen het Koninkrijk der Nederlanden in de afgelopen twee eeuwen gekend heeft. Nu Amalia, de Prinses van Oranje, achttien jaar is kan zij de tiende vrouw worden die in Nederland de titel van koningin zal voeren. Zes vorstinnen hebben die titel tot nu toe gedragen als echtgenote van de regerende koning, waaronder koningin Máxima. De eerste was de enige vrouw die geen Oranje trouwde: Hortense de Beauharnais. Zij werd in 1806 tegen wil en dank ‘Koningin van Holland’ aan de zijde van Lodewijk Bonaparte, een broer Napoleon. In de twintigste eeuw regeerden de koninginnen Wilhelmina, Juliana en Beatrix als staatshoofd. Arnout van Cruyningen beschrijft de geschiedenissen van deze vrouwen en Amalia’s toekomst als vorstin in het rijk geïllustreerde Van Hortense tot Amalia.
De Opstand 1568-1648
De Opstand 1568-1648 van Arnout van Cruyningen is een prachtige geïllustreerde geschiedenis van de Tachtigjarige Oorlog, geheel in kleur.
Keizer Karel V
Keizer Karel V is een monumentale biografie over de machtigste vorst die de Lage Landen ooit hebben gekend.
Keizer Karel V (1500-1558) was de machtigste vorst die de Lage Landen ooit hebben gekend. Vijfhonderd jaar geleden verordineerde hij dat alle geschriften van Maarten Luther vernietigd moesten worden. De in Gent geboren keizer typeerde zichzelf als keizer van het Heilige Roomse en het Habsburgse Rijk, koning van Spanje, heer der Nederlanden en ridder van het katholieke geloof. Er zijn al tientallen biografieën over Karel V verschenen – de eerste daarvan al tijdens zijn leven –, maar deze van Parker bundelt de uitkomsten van decennialang onderzoek door een van de beste historici van deze tijd. Een nieuw standaardwerk.
De boekenkist van Hugo de Groot
In De boekenkist van Hugo de Groot vertelt Van Cruyningen aan de hand van De Groots ontsnapping uit Slot Loevenstein het levensverhaal van een van Europa’s grootste wetenschappers uit de 17e eeuw.
Vierhonderd jaar geleden, op 22 maart 1621, wist Hugo de Groot verstopt in een boekenkist te ontsnappen uit Slot Loevenstein. Het is een bekend gegeven, maar het blijvende belang van De Groot als rechtsgeleerde, schrijver, historicus en theoloog, is veel minder bekend. In de serie ‘Tastbaar verleden’ stelt Arnout van Cruyningen de boekenkist van Hugo de Groot centraal, maar het boek is tegelijkertijd een boeiende kennismaking met de man die onder zijn internationale naam Grotius bekend stond als een van Europa’s grootste wetenschappers van de zeventiende eeuw.
Johan van Oldenbarnevelt
Historicus Arnout van Cruyningen vertelt in de biografie Johan van Oldenbarenvelt over een van de grootste figuren van onze vaderlandse geschiedenis die aan de wieg stond van de Republiek. Johan van Oldenbarnevelt wist als doortastende landsadvocaat van Holland, de hoogste politieke functionaris van het gewest, de basis te leggen voor de Nederlandse staat. Als politiek leider ging het hem voor de wind, totdat hij in godsdiensttwisten verzeild raakte en recht tegenover stadhouder Maurits van Nassau kwam te staan. Dit kostte hem zijn leven. Op 13 mei 1619 werd Johan van Oldenbarnevelt onthoofd op het Binnenhof in Den Haag. Vierhonderd jaar na zijn dood schrijft Arnout van Cruyningen in Johan van Oldenbarnevelt over deze intrigerende staatsman en zijn rol bij het ontstaan van de Republiek.
De koning van Hispanje
In De koning van Hispanje beschrijft Arnout van Cruyningen het leven van deze ongeliefde heerser. In 2020 is het 465 jaar geleden dat Filips II Heer der Nederlanden werd. Zijn vader, Karel V, had zijn idealen niet waargemaakt en trad af. De Nederlandse adel verheugde zich op Filips’ komst, maar de stemming sloeg snel om. In de geschiedenisboeken wordt Filips II niet erg geflatteerd beschreven. Van Cruyningen brengt de geschiedschrijving rond Filips II in België en Nederland in katholieke en protestantse kringen in kaart. Hij gaat na of het gangbare beeld van Filips II als een ongenaakbare, duistere figuur, dat voor een groot deel is gebaseerd op de zogeheten ‘zwarte legende’, deze complexe man recht doet. Arnout van Cruyningen vergelijkt Filips II met zijn vader Karel V, analyseert politieke en dynastieke overeenkomsten en verschillen, en komt met een verrassende conclusie.
Stadhouders in de Nederlanden
In Stadhouders in de Nederlanden: van Holland tot Vlaanderen 1448-1879 biedt historicus Arnout van Cruyningen een verhalend overzicht van alle stadhouders van de Nederlanden sinds de Bourgondische tijd. Hij behandelt niet alleen de Hollandse en Zeeuwse stadhouders, maar ook die van Groningen, Drenthe, Overijssel, Limburg, Vlaanderen, Luxemburg en Namen. Behalve bekende namen als de prinsen Van Oranje en het huis Van Nassau komen de families Van Croÿ, Van Lailang en Van Egmont in diverse eeuwen voorbij.
De Staten-Generaal
De Staten-Generaal van Arnout van Cruyningen vertelt de geschiedenis van dit orgaan van de volksvertegenwoordiging in de Lage Landen.
Aanslagen op Oranje
Aanslagen op Oranje van Arnout van Cruyningen is een spannend historisch overzicht van alle aanslagen op de Nederlandse koninklijke familie.
Het Nederlandse koningshuis
In Het Nederlandse koningshuis beschrijft Arnout van Cruyningen de geschiedenis van het Huis Oranje van 1813 tot heden.
De media
‘Zeer leesbaar, informatief, en goed gedocumenteerd.’ - Geschiedenis Magazine over Het Huis van Thorbecke
‘Concluderend heeft Van Cruyningen (...) het meest duidelijke, gedetailleerde, goed leesbare en prachtig versierde boek geschreven over de Opstand.’ - Kleio over Opstand in de Nederlanden
‘Arnout van Cruyningen heeft de afgelopen jaren status opgebouwd als schrijver van verschillende boeken over de Oranjes, de vaderlandse Opstand tegen het spaanse bewind, maar ook over raadpensionaris Johan van Oldenbarnevelt.’ - Hans Jacobs in Reformatorisch Dagblad over De Vrede van Münster
‘Op basis van een indrukwekkende hoeveelheid bewijsmateriaal heeft Parker een meesterwerk geschreven: een epische, gedetailleerde en levendige biografie van deze complexe man en zijn onmogelijk grote rijk.’ – Financial Times over Keizer Karel V
‘De boekenkist van Hugo de Groot is opnieuw een prettig leesbare biografie – van iemand die veel meer is dan de toevallige hoofdpersoon van een klassiek ontsnappingsverhaal.’ - National Geographic Historia over De boekenkist van Hugo de Groot
- ‘Een prima boek over de Nederlandse monarchie voor een groot publiek.’ - NBD Biblion over Het Koninklijk Huis der Nederlanden
‘Met zijn prettige en goed leesbare schrijfstijl baant Van Cruyningen zich vrij moeiteloos een weg door de rijke en gedetailleerde Nederlandse vorstengeschiedenis.’ - Historien.nl over Het Koninklijk Huis der Nederlanden
‘De prettig geschreven, heldere tekst geeft uitstekende evaluaties van onze vorsten en familie.’ - NBD|Biblion over Het Nederlandse koningshuis
‘Mag in geen enkele basiscollectie ontbreken.’ - René L. Hollaers (Biblion) over Het Koninklijk Huis der Nederlanden