Met fascinatie en verbazing beschreven Arabische reizigers het ijzige noorden, waar de adem tot glasheldere kristallen verstarde. Ten westen van het Iberische Schiereiland lag volgens hen de ‘Zee van Duisternis’, de plek waar de zon haar licht verloor. En Vikingschepen op plundertocht waren ‘donkerrode vogels die de zee beheersten’.

De aantrekkingskracht van Arabische bronnen over vroegmiddeleeuws Europa schuilt in hun brede perspectief. Zij bieden niet alleen informatie over de mensen en hun gebruiken, maar laten ook zien hoe Europa eruitzag door de ogen van buitenstaanders. Ze geven een verfrissend tegenwicht tegen het eurocentrische beeld van de middeleeuwen uit Europese bronnen, vaak geschreven door geestelijken die zich maar zelden buiten de kloostermuren waagden. En hoewel Arabische teksten uiteraard ook cultureel gekleurd waren, waren Arabische auteurs doorgaans minder normatief. In ‘Tussen culturen’herinnert Luit van der Tuuk ons eraan dat de geschiedenis van het continent deel uitmaakt van een groter geheel.