4 en 5 mei: stilstaan bij het verleden

Op 4 en 5 mei staan we stil bij de ingrijpende momenten uit onze Nederlandse geschiedenis. Tijdens de Nationale Herdenking op 4 mei herdenken we alle slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en van oorlogssituaties en vredesoperaties daarna. Op 5 mei vieren we Bevrijdingsdag en staan we stil bij de betekenis van vrijheid, toen en nu. Deze dagen nodigen uit tot herinneren: wat vrijheid betekent en waarom het belangrijk is om deze door te geven. Verdiep u in de impact van de oorlog aan de hand van de onderstaande boeken over dit belangrijke onderwerp.

 

5 mei 1954
In 5 mei 1945 geven Wim Huijser, Coen Pepplinkhuizen en Jelle de Gruyter een zo volledig mogelijke reconstructie van het verloop van de gebeurtenissen die vanaf half december 1944 leidden naar 5 mei 1945. Jaar na jaar vieren we op 5 mei dat de Duitse bezetters op die dag in Hotel De Wereld in Wageningen de capitulatie tekenden, waarmee Nederland was bevrijd. Een beeld dat in ons collectieve geheugen is gegrift. In werkelijkheid capituleerden de Duitsers al in de avond van 4 mei en werd de beslissende handtekening gezet in een legertent op de Lüneburger Heide. Vele tegenstrijdige verslagen en getuigenverklaringen hebben geleid tot mythevorming en mystificaties rondom de capitulatie en het vertekende beeld dat in Wageningen door de Canadezen de vrede werd afgedwongen. Het momentum van Wageningen vormt echter nog steeds de basis voor de jaarlijkse herdenking van Bevrijdingsdag.

In dit boek worden bekende gegevens kritisch tegen het licht gehouden. Nieuw materiaal, verkregen uit omvangrijk archiefonderzoek, leidt tot correcties en aanvullingen op het bestaande beeld. Precair hierin zijn de rollen van prins Bernhard en van de Canadese generaal Charles Foulkes.

of bestel het e-book.

 

De hooiberg van Mussert
Verraad en verzet in één familie. In De hooiberg van Mussert verhaalt Anton Kos de onderduik van NSB-leider Mussert en de Huizer familie die hem daarbij hielp.

Toen de Duitsers in 1940 Nederland binnenvielen dook NSB-leider en landverrader Anton Mussert onder bij zijn trouwe kameraad Gijsbert Gooijer in Huizen. Na de Nederlandse capitulatie kwam Mussert tevoorschijn en wierp hij zichzelf op als vertegenwoordiger van het Nederlandse volk.

Anton Kos kwam er in 2020 achter dat Gooijer zijn overgrootvader was. Ook kwam hij erachter dat de twee oudste kinderen van Gooijer in de Tweede Wereldoorlog Joodse onderduikers hadden en in het verzet zaten, terwijl een derde kind als Waffen-SS’er bewaker was in Kamp Vught en in Rusland vocht en een vierde kind vrijwillig aardappels schilde in een Duits dwangarbeiderskamp. Wat volgde voor Kos was een uitgebreid onderzoek naar de geschiedenis van zijn familie en de onderduik van Mussert, waarbij elk antwoord weer nieuwe vragen opriep. Met distantie en een historische blik bekijkt hij de ‘goede’ én de ‘foute’ kant van één Huizer familie. De hooiberg van Mussert is het resultaat.

of bestel het e-book.

 

Regen van verwoesting
In Regen van verwoesting contextualiseert Richard Overy de verwoestende bombardementen op Japan in 1945, waarbij meer dan 300.000 Japanse slachtoffers vielen. Het bombardement op Tokio in maart verbrandde bijna heel de stad, de atoombom op Hiroshima in augustus doodde zo’n 119.000 burgers en na een tweede nucleaire aanval op Nagasaki capituleerde Japan.

Vooraanstaand oorlogskenner Richard Overy biedt een nieuw perspectief op deze laatste fase van de oorlog en de rol van de bombardementen. Hij onderzoekt hoe het doden van burgers en het vernietigen van steden tijdens de oorlog genormaliseerd raakten en hoe morele bezwaren verwaterden. Overy geeft een diepgaande analyse van de Japanse capitulatie – was het luchtoffensief daadwerkelijk de directe oorzaak van de overgave? – en de oorlogsstrategie die vanaf 1945 in gebieden buiten Europa ineens wel acceptabel was. Een strategie die tot vandaag de dag door sommigen als militair noodzakelijk wordt gezien, door anderen als oorlogsmisdaden die ongestraft zijn gebleven.

of bestel het e-book.

 

De man in cel 401
In De man in cel 401 speldt auteur John Brosens verzetsheld en Trouw-medewerker Simon Willemse het lintje op dat hij nooit kreeg, maar beslist verdiende.

Onderduiken, bedacht Simon zich op weg naar huis. Hij dacht aan zijn ouders, aan de problemen waarmee zij ongetwijfeld geconfronteerd gingen worden. En hoeveel ze van hem hielden: zodra zij van de eerste schrik bekomen waren zou de twijfel komen of die onderduik wel zo’n goed idee was.

Simon Willemse is 23 jaar wanneer hij in zijn functie als reizende ambtenaar voor het distributiekantoor in het Zeeuwse Sint Laurens bovenaan een lijst komt te staan voor de Duitse Arbeitseinsatz. Eerder weigerde hij pertinent de ariërverklaring te tekenen en in het geheim werkt hij al een aantal jaar voor de verzetskrant Trouw. Onderduiken is nu de enige optie. Maar als onderduiker heeft hij papieren nodig, en distributiebonnen. Het plan voor een verzetsdaad die duizenden onderduikers directe hulp zal bieden ontstaat.

De man in cel 401 is het waargebeurde verhaal van een relatief onbekende verzetsdaad met een enorm impact. Het is een verhaal van moed, trouw en verraad.

of bestel het e-book.

 

Alleen uit de oorlog
In Alleen uit de oorlog reconstrueert Niek van der Oord de levensverhalen van Leida van Tijn en Ido Wolf.

Kort na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog trouwt Leida met haar jeugdliefde Salomon Boekbinder. Het jonge stel vlucht in 1942 naar Frankrijk en slaagt erin achter de demarcatielijn te komen. Desondanks worden Leida en Salomon opgepakt. Leida overleeft de oorlog. Ze vlucht in een verstandshuwelijk met Ido Wolf, de zoon van haar baas, die ook ‘alleen uit de oorlog’ is gekomen.

In Alleen uit de oorlog reconstrueert Niek van der Oord hun levensverhaal, waaruit blijkt hoe diep de sporen zijn die de Holocaust nalaat in de levens van de betrokkenen, maar ook in dat van volgende generaties. Van der Oord baseert zich op interviews met nabestaanden, brieven en andere bronnen.

of bestel het e-book.

 

Hoelang mag ik blijven?
Hoelang mag ik blijven? van Wendy Geuverink is het waargebeurde verhaal van Truus van Zuiden, die tijdens de Tweede Wereldoorlog ondergedoken zat op 13 verschillende adressen.

Hoelang mag ik blijven? van Wendy Geuverink is een waargebeurd verhaal over aanpassen, volhouden en verzet.

Truus van Zuiden is zestien jaar als ze in de oorlog moet onderduiken omdat ze Joods is. In tweeënhalf jaar tijd verblijft ze op dertien verschillende adressen in Nederland. Ze woont in huis bij gereformeerden, katholieken, verzetsmensen en zelfs bij NSB’ers. In elk gezin past Truus zich onmiddellijk aan. Je moet lief zijn, nooit je stem verheffen en goed meehelpen want je leven hangt ervan af. Haar moeder wordt tijdens de onderduik verraden en gedeporteerd naar Auschwitz. Ondertussen wordt Truus steeds vindingrijker en neemt ze zelfs deel aan het verzet. Na de bevrijding blijkt niet iedereen in Hoogeveen blij met de terugkeer van hun Joodse stadgenoten. Truus probeert ondanks de verliezen en de tegenstand uit alle macht haar leven weer op te bouwen.

of bestel het e-book.

 

De vermeende verzetsman
In De vermeende verzetsman reconstrueert Martine Letterie het levensverhaal van Jan Duijkers. Na zijn dood op 3 mei 1945 werd hij geroemd als verzetsman. Wie was hij werkelijk?

Rob Duijkers had altijd geleden onder het gemis aan zijn heldhaftige vader Jan. Die verzetsman was van kamp Amersfoort overgebracht naar concentratiekamp Neuengamme en kwam op 3 mei 1945 om het leven toen de Britten bij vergissing het schip Cap Arcona bombardeerden.

Na de dood van Rob ontdekt zijn dochter op zolder een leren koffer met het archief van opa Jan. Daaruit bleek dat opa geen verzetsstrijder was maar op hoog niveau werkte voor nazi’s als Seyss-Inquart en Rauter.

of bestel het e-book.

 

Doodgewone mannen
Doodgewone mannen is een belangrijk boek, dat onze kijk op de Holocaust blijvend heeft veranderd. Het geeft antwoord op de vraag hoe ‘gewone mannen’ in staat kunnen blijken massamoord te plegen.

In de vroege ochtend van 13 juli 1942 trekt een reserve politiebataljon van de Ordnungspolizei het Poolse dorpje Józefów binnen. Deze Duitsers waren tot voor kort heel gewone mannen uit de omgeving van Hamburg. Maar als de nacht valt, zijn vrijwel alle 1800 Joden uit het dorpje vermoord. Zestien maanden lang werkt het bataljon mee aan de deportatie en executie van Poolse Joden. Hoe kan het dat doodgewone mannen hiertoe in staat bleken? Brownings unieke onderzoek verschaft een tijdloos antwoord op die vraag.

of bestel het e-book.

 

De kleine moeder van Bergen-Belsen
De kleine moeder van Bergen-Belsen van Hetty Verolme is het indrukwekkende en waargebeurde overlevingsverhaal van Hetty Verolme.

Hetty Werkendam (1930) is nog maar een meisje als zij samen met haar ouders en haar broertjes vanuit Amsterdam naar Bergen-Belsen wordt gedeporteerd. Daar brengt ze veertien lange maanden door in de kinderbarak. Als een van de oudste kinderen wordt Hetty ‘de kleine moeder’ van zo’n veertig kinderen. De iets oudere Margot en Anne Frank worden van de kinderbarak overgebracht naar de volwassenenbarak en overlijden. Hetty, haar broertjes en hun ouders blijven in leven en worden na de oorlog herenigd. De kleine moeder van Bergen-Belsen is een aangrijpend relaas over Hetty’s verblijf in het concentratiekamp. Begin jaren vijftig is Hetty Verolme – dan al weduwe en moeder van een dochter – met haar familie naar Australië geëmigreerd, waar zij nog altijd lezingen geeft op middelbare scholen.

of bestel het e-book.

 

Wil jij ook wekelijks nieuws ontvangen over onder andere nieuwe geschiedenisboeken en acties? Meld je dan nu aan voor de nieuwsbrief van Uitgeverij Omniboek!