Daan Nijssen over zijn nieuwe boek ‘Een jaar in Babylon’
Daan Nijssen schetst in zijn nieuwste boek Een jaar in Babylon het portret van een eeuwenoude beschaving. Hieronder neemt hij u mee in het schrijfproces van zijn boek.
Waarom heeft u ervoor gekozen het jaar 539 v.Chr. als uitgangspunt te nemen voor dit boek?
“In 539 v.Chr. werd Babylon, de grootste en machtigste stad van die tijd, met verrassend weinig geweld ingenomen door de Perzische koning Cyrus de Grote. In de geschiedenisboeken geldt dit jaartal als het moment waarop het Babylonische Rijk ten val kwam en onderdeel werd van het veel grotere Perzische Rijk. Babylon zou daarna nooit meer door een inheemse dynastie worden geregeerd.
De stad zelf bleef hierna nog eeuwenlang bestaan en ook de Babylonische beschaving verdween niet van de ene op de andere dag. Ze doofde eerder langzaam uit dan dat ze plotseling werd weggevaagd. Maar de mensen die in 539 v.Chr. in Babylon leefden, konden dat niet weten. Zij werden geconfronteerd met een zeer succesvolle Perzische krijgsheer die zijn aandacht plotseling op Babylon richtte, zonder te weten wat zijn komst voor hun eigen leven zou betekenen. Sommigen zullen zich de verwoestende veldtochten van de Meden hebben herinnerd, die zo’n zeventig jaar eerder hadden bijgedragen aan de ondergang van het Assyrische Rijk. Anderen zullen juist hebben gehoopt dat Cyrus een betere koning zou blijken dan de hoogbejaarde Nabonidus.
Juist daarom vond ik 539 v.Chr. zo’n interessant uitgangspunt. In een periode van crisis en onzekerheid worden verwachtingen, angsten en vanzelfsprekendheden extra zichtbaar. Door één jaar van zo dichtbij mogelijk te volgen, kun je laten zien hoe mensen een historische omwenteling beleefden voordat zij wisten hoe die zou aflopen.”
Waarom is het volgens u relevant om juist nu terug te kijken naar de wereld van Babylon?
“Ik heb dit boek niet geschreven vanuit het idee dat de wereld van Babylon per se relevant moet zijn voor mensen van nu, al zullen lezers er ongetwijfeld parallellen in herkennen en er hun eigen lessen uit trekken.
Wat ik zelf interessant vind, is hoe een beschaving die zichzelf als het vanzelfsprekende hoogtepunt van de mensheid beschouwt, wordt geconfronteerd met een nieuwe wereld die onherroepelijk in aantocht is. Hoe reageren mensen wanneer vertrouwde machtsverhoudingen beginnen te verschuiven en niet meer duidelijk is wat ervoor in de plaats zal komen?
Daar zijn natuurlijk allerlei parallellen met onze eigen tijd bij te bedenken. Je kunt zelf invullen wat in zo’n vergelijking de grote dreiging of verandering van buitenaf zou zijn. Maar het is nadrukkelijk niet mijn bedoeling om van het boek een allegorie op het heden te maken. De eigenheid van de Babylonische wereld vind ik interessant genoeg.”
Wat hoopt u dat de lezer meeneemt na het lezen van uw boek?
“Ik hoop dat lezers na afloop een beter begrip hebben van het wereldbeeld van de Babyloniërs en dat ik iets van mijn eigen fascinatie en enthousiasme voor die wereld heb weten over te brengen. Daarom heb ik bewust gekozen voor een meer beeldende en verhalende vorm.
Mijn doel is niet om alles wat er over het Babylonische wereldbeeld te zeggen valt in één boek te vangen. Daarvoor is het onderwerp veel te rijk. Maar als lezers na afloop nieuwsgierig zijn geworden en uit eigen beweging verder gaan lezen of informatie gaan opzoeken, dan is het boek voor mij geslaagd.”
Wat was tijdens uw onderzoek naar Babylon de meest verrassende ontdekking voor u?
“Misschien wel het meest verrassend vond ik hoe weinig 539 v.Chr. voor de Babyloniërs zelf op een klassieke ‘val van een rijk’ moet hebben geleken. Wij weten achteraf dat de verovering door Cyrus een enorme historische breuk betekende, maar voor de inwoners van Babylon bleef aanvankelijk veel hetzelfde. De stad werd niet verwoest, het dagelijks leven ging door en Cyrus liet zich zelfs presenteren als een traditionele Babylonische koning die de goddelijke orde herstelde.
Juist die tegenstelling vond ik fascinerend. Babylon had al eeuwenlang buitenlandse heersers gekend en was telkens het centrum van de wereld gebleven. Cyrus kon daarom op het eerste gezicht gewoon de volgende koning in die lange traditie lijken. Pas achteraf zien wij dat het politieke zwaartepunt definitief buiten Mesopotamië kwam te liggen. Wat voor ons een duidelijk historisch keerpunt is, hoefde voor de mensen die het meemaakten dus helemaal niet zo te hebben gevoeld.”
Bent u geïnteresseerd in Een jaar in Babylon van Daan Nijssen? Bestel het boek dan hieronder!
Een jaar in Babylon
Babylon, de grootste stad die de wereld ooit heeft gekend, staat op een kantelpunt. Eeuwenlang vertrouwden de Babyloniërs op een vaste kosmische orde, bestuurd door de god Marduk. Maar nu dreigt die orde uiteen te vallen. In Een jaar in Babylon reconstrueert Daan Nijssen het leven in Babylon tijdens het beslissende jaar 539 v.Chr., wanneer de dreiging van de Perzen een hoogtepunt bereikt en oorlog, religie en politiek onlosmakelijk met elkaar zijn verweven. Door de seizoenen, feesten en crises van één jaar te volgen, ervaart de lezer hoe Babyloniërs hun wereld begrepen, van mythologie en magie tot wetenschap en het alledaagse leven.
Een jaar in Babylon is geschiedenis van het Mesopotamische gedachtengoed die dichtbij komt, en confronterend actueel blijkt.
Wil jij ook wekelijks nieuws ontvangen over onder andere nieuwe geschiedenisboeken en acties? Meld je dan nu aan voor de nieuwsbrief van Uitgeverij Omniboek!