Luit van der Tuuk over zijn nieuwe boek ‘Tussen culturen’
Luit van der Tuuk schrijft in zijn nieuwe boek Tussen culturen over de Arabische kijk op vroegmiddeleeuws Europa. Hieronder neemt hij u mee in het schrijfproces van zijn boek.
Wat is de reden dat u dit boek heeft geschreven?
“De aanleiding was een eenvoudige vraag: hoe zag Europa eruit door de ogen van Arabieren? De middeleeuwse geschiedenis is grotendeels geschreven door monniken die een eenzijdig beeld geven. Ik wilde laten zien dat er ook andere stemmen zijn. Arabische reizigers, geografen en diplomaten trokken naar het noorden en schreven op wat ze zagen. Hun verslagen zijn bewaard gebleven, maar ze zijn in het westerse geschiedbeeld lange tijd marginaal gebleven. Dat wilde ik rechtzetten.
Niet omdat die Arabische blik objectiever zou zijn, ook die was cultureel gekleurd, maar omdat hij een vergeten perspectief vertegenwoordigt dat een noodzakelijk tegenwicht biedt.”
Wat was voor u de meest verrassende ontdekking toen u dit boek schreef?
“Wat mij het meest verraste, was hoe gedetailleerd en concreet sommige beschrijvingen zijn. Arabische geografen besteedden aandacht aan het dagelijks leven: hoe mensen zich kleedden, wat ze aten, hoe ze hun zieken behandelden, welke straffen ze oplegden. Neem de Poolse vorst die een vroege vorm van kinderbijslag uitdeelde. Zulke details zijn in Europese bronnen vrijwel afwezig. Ik vond het verbluffend om te ontdekken hoe rijk en levendig die Arabische observaties zijn, en tegelijk hoe weinig ze in ons collectieve geheugen zijn doorgedrongen.”
Wat hoopt u dat de lezer meeneemt na het lezen van uw boek?
“Ik hoop dat de lezer na het lezen met een andere blik naar de vroege middeleeuwen kijkt. Niet meer uitsluitend door de bril van westerse kroniekschrijvers, maar met het besef dat er ook stemmen van buitenaf waren – stemmen die ons iets vertellen over het dagelijks leven, over gewoonten en rituelen, over de gewone mens die in christelijke bronnen vaak onzichtbaar blijft.
Concreet hoop ik dat de lezer drie dingen meeneemt. Ten eerste dat de Arabische bronnen geen curiositeit zijn, maar een onmisbare aanvulling op ons beeld van die tijd. Ten tweede dat die bronnen ons laten zien hoe rijk en gevarieerd het vroegmiddeleeuwse leven was. En ten derde dat geschiedenis nooit vanuit één perspectief kan worden begrepen. Alleen door bronnen van binnen én van buiten te combineren, wordt de veelvormigheid van Europa’s vroege middeleeuwen zichtbaar.”
Bent u na het lezen van dit interview geïnteresseerd in Tussen culturen van Luit van der Tuuk? Bestel het boek dan hieronder!
Tussen culturen
Tussen culturen beschrijft Luit van der Tuuk vroegmiddeleeuws Europa zoals dat zelden is gedaan: door de ogen van Arabische reizigers en geleerden.
Met fascinatie en verbazing beschreven Arabische reizigers het ijzige noorden, waar de adem tot glasheldere kristallen verstarde. Ten westen van het Iberische Schiereiland lag volgens hen de ‘Zee van Duisternis’, de plek waar de zon haar licht verloor. En Vikingschepen op plundertocht waren ‘donkerrode vogels die de zee beheersten’.
De aantrekkingskracht van Arabische bronnen over vroegmiddeleeuws Europa schuilt in hun brede perspectief. Zij bieden niet alleen informatie over de mensen en hun gebruiken, maar laten ook zien hoe Europa eruitzag door de ogen van buitenstaanders. Ze geven een verfrissend tegenwicht tegen het eurocentrische beeld van de middeleeuwen uit Europese bronnen, vaak geschreven door geestelijken die zich maar zelden buiten de kloostermuren waagden. En hoewel Arabische teksten uiteraard ook cultureel gekleurd waren, waren Arabische auteurs doorgaans minder normatief. In Tussen culturen herinnert Luit van der Tuuk ons eraan dat de geschiedenis van het continent deel uitmaakt van een groter geheel.
Wil jij ook wekelijks nieuws ontvangen over onder andere nieuwe geschiedenisboeken en acties? Meld je dan nu aan voor de nieuwsbrief van Uitgeverij Omniboek!